"زمستان در خانه هایشان کاپشن می پوشند، پنجره های ساختمانهایشان دوجداره است، قیمت سوخت، آب و برق را که دیگر نگو سر به فلک می زند، در حالی که یک قطره ذخیره هیدروکربوری ندارند پالایشگاه پشت پالایشگاه می سازند برای تولید فرآورده های نفتی برای فروش به کشورهای صاحب نفت مثل ایران.آنها مواد خام هیدرو کربوری را با قیمت بسیار ارزان از ما می خرند و بعد از تبدیل با چند برابر قیمت به خودمان تحویل می دهند تا لابد به توصیه آنها که "دارید، مصرف کنید" است عمل کرده و داشته هایمان را مصرف کرده باشیم و یا بهتر بگویم دود کرده باشیم. دود کرده باشیم با خام فروشی از یک سو و با ساخت خودروهای بنزین خوار، ساختمانهای انرژی بر و صنایع انرژی سوز از دیگر سو!" مهندس محمد نی ساز، دبیر کارگروه مرکزی بهینه سازی مصرف انرژی در شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران، یک نفس می گوید و می گوید تا به سال 88 می رسد:
" من امسال بهترین عیدی عمرم را از مقام معظم رهبری گرفتم با آن نام زیبایی که برگزیدند.ایشان بهترین اسم ممکن را برای امسال انتخاب کردند و امیدوارم نامگذاری سال آینده هم در ارتباط با نتایج حاصل از اسمی صورت بگیرد که بر روی سال 88 گذاشته شده است و آن اصلاح الگوی مصرف است."
نی ساز، که بعد از گذشت پنج ماه از سال تحویل، هنوز به سبب نامگذاری مدبرانه مقام معظم رهبری، در پوست خود نمی گنجد و قند در دل آب می کند در جریان گفت و گو با خبرنگار ایران پترو اما با تاثر خاص به نکته قابل تعمقی اشاره می کند: "پنج ماه از سال گذشته است و بخش های مختلف آن طور که باید در راستای اصلاح الگوی مصرف، حرکت نکرده اند چرا که چند ماه ابتدایی سال این موضوع تحت تاثیر فعالیت های انتخاباتی به نوعی در حاشیه قرار داشته است."
دبیر کارگروه مرکزی بهینه سازی مصرف انرژی در شرکت ملی پالایش و پخش، به این جا که می رسد گریزی هم می زند به فرمان 15 ماده ای وزیر نفت که به دنبال سخنان مقام معظم رهبری در نوروز 88، صادر شده است: "امسال وقتی وزیر نفت برای اصلاح الگوی مصرف یک بخشنامه 15 ماده ای در زمینه بهینه سازی مصرف ابلاغ کردند به جرات می توانم بگویم که ما در پالایش و پخش اکثر بندهای آن را یا اجرایی کرده بودیم، یا در حال تهیه راهکارها برای اجرایی کردن آنها بودیم.برای مثال بند اول این بخشنامه ایجاد بانک مدیریت مصرف انرژی بود که ما به عنوان پایلوت در پالایشگاه تهران آن را مستقر کرده و به اجرا درآورده بودیم." وی همچنین ایجاد ساختار سازمانی بهینه سازی مصرف انرژی در قالب مدیریت برنامه ریزی تلفیقی را از دیگر فعالیت های این شرکت در زمینه اصلاح الگوی مصرف همسو با بخشنامه وزیر نفت برمی شمرد و می گوید: همین دو گام در صورت اجرای کامل و دقیق، خود به تنهایی بخش قابل ملاحظه ای از اصلاح الگوی مصرف در پالایشگاه های کشور را به منصه ظهور خواهد رساند زیرا با مشخص شدن نوع مصرف و میزان دقیق مصرف در هر مجموعه ای، مدیریت مصرف و اصلاح مصرف نیز امکان پذیر می شود.

ژاپن بیش از30 پالایشگاه، ایران 9 پالایشگاه!

نی ساز، در ادامه به وجود بیش از30 پالایشگاه در کشور ژاپن که هیچ ذخیره هیدروکربوری ندارد اشاره می کند و وجود تنها نه پالایشگاه در کشورمان را که سرشار از منابع هیدروکربوری است تامل برانگیز می خواند و متذکر می شود: قطعا این موضوع به مصرف زدگی و شعار "دارید، مصرف کنید" اروپایی ها برمی گردد و در این بین ژاپنی ها توانسته اند از این سفره پهن به نفع خود بهره برداری کنند و غربی ها را رندانه مقهور هوش و ذکاوت خویش سازند!
وی همچنین از مصرف 16 برابری انرژی ایران نسبت به ژاپن گفت و گفت: این در حالی است که اگر در همه بخش ها اصول ابتدایی و اولیه مصرف انرژی رعایت شود این نسبت به طور خیره کننده ای پایین می آید.وی ادامه داد: به عنوان مثال در حال حاضر اگر نسبت به دوجداره کردن پنجره ساختمانهای موجود و در دست احداث اقدامات موثر انجام شود، همین یک قلم به میزان قابل توجهی از میزان هدرروی انرژی تا حد زیادی کم خواهد کرد چراکه دوجداره کردن پنجره ها و رعایت آیین نامه مبحث 19ساختمان تا 40 درصد از هدر رفت انرژی در ساختمانها جلوگیری می کند.البته موارد دیگر مانند تعویض ترانس لامپ های مهتابی با قطعه ای به نام "بالاست" که تا 50 درصد مصرف برق هر لامپ مهتابی را پایین می آورد از جمله راهکارهای اصلاح الگوی مصرف در بخش های مختلف به شمار می آید.

انتقاد از صنایع مصرف گرا

دبیر کارگروه مرکزی بهینه سازی مصرف انرژی در شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران در ادامه از بی توجهی بخش صنعت به مقوله "مصرف" انتقاد کرد و گفت: صنایع ما در حال حاضر اکثرا دغدغه تولید دارند و کمتر به چگونگی مصرف انرژی در راه تولید محصول می پردازند. وی گفت: برای مثال تقریبا در تمامی پالایشگاه های کشور هیچ وسیله ای برای اندازه گیری مصرف انرژی از قبیل برق، آب و غیره وجود ندارد در حالی که ما در هر بخش برای مدیریت مصرف قبل از هر گونه حرکتی قطعا باید اطلاعات مربوط به نوع مصرف و میزان مصرف را به طور دقیق در اختیار داشته باشیم. ولی وقتی دستگاه اندازه گیری نداریم چگونه می توانیم میزان مصرف و اطلاعات به روز آن را در اختیار داشته باشیم.

کار سخت فرهنگ سازی و تغییر رفتارهای مصرف محور

محمد نی ساز در بخش دیگری از سخنانش فرهنگ سازی برای تغییر رفتارهای مصرف محور را از جمله امور سخت و دشوار ذکر می کند و می گوید: در هر حال چنانچه می خواهیم مصرف انرژی در کشور مدیریت و اصلاح شود برای تحقق این امر ابتدا باید در تمام بخش هایی که میزان مصرف انرژی چشمگیر و قابل اعتنا است یک مدیریت انرژی تعیین شود که البته تصمیم ساز و تصمیم گیر و برای اجرایی شدن طرح و برنامه های خود از قدرت و نفوذ لازم برخوردار باشد.وی به دنبال ارائه این پیشنهاد یک پیشنهاد مکمل دیگر نیز مطرح می کند: پس از تشکیل مدیریت انرژی در وزارتخانه ها موضوع دیگر ایجاد معاونت انرژی در سطح ریاست جمهوری است تحت نام معاونت انرژی به طوری که اشراف کامل به میزان و نوع مصرف انرژی در کشور داشته باشد.