درباره ما|تماس با ما|نقشه سایت|پیوند|
English
۱۱ رمضان ۱۴۳۹ | Sun, May 27, 2018 | یکشنبه، ۶ خرداد ۱۳۹۷ | ۰۷:۵۲
 
نسخه چاپی ارسال به دوستان

دوئل آماری
ایران پترو - چهارشنبه گذشته کنار پارک نیاوران ایستاده بودم تا با یکی از دوستانم به مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی برویم. تحقیقاتی درباره ایران شناسی داشت و می خواست از کتابخانه بزرگ آن مجموعه استفاده کند. دفتر آقای روحانی کمی پایین تر از جایی بود که ایستاده بودم. کم و بیش برخی از چهره هایی را که به این ساختمان می رفتند یا از آن بیرون می آمدند می دیدم. برخی را می شناختم دیدم دکتر مسعود نیلی اقتصاد دان معروف با داوود دانش جعفری کنار هم ایستاده اند و گپ می زنند . . .

اینها بخشی از روایت اکبر منتجبی سردبیر هفته نامه آسمان از هواشناسی اقتصادی پیرامون رییس جمهور یازدهم است. اما ماجرا به مجلس پنجم بر می گردد که شکافهای ایدئولوژیک بین جناح موسوم به راست و دولت به اصطلاح تکنوکرات و یا کارگزاران به اوج خود رسید. در همان مجلس بود که داوود دانش جعفری با مهندسی عمران تصمیم به عزیمت به دانشگاه علامه طباطبایی گرفت تا در ردای یک اقتصاد دان بتواند سنگر اقتصاددان های تکنوکرات مصطلح مانند دکتر نیلی آن روزها را فتح کند. روزگار چرخید بر مدار اصولگرایان و در مجلس هفتم دانش جعفری با همکاری دکتر عادل آذر و احمد توکلی توانست شالوده اقتصادی اصولگرایان را تثبیت کند.

این مقدمه شاید سرنوشت محتوم اندیشه های اصولگرایانه است که در یکی از شبهای بهار 92 در برنامه پایش صدا و سیما که با مدیریت محتوایی تیم منسوب به احمد توکلی و حسن سبحانی تهیه می شود، دکتر نیلی در صندلی کارشناسی خود روبروی میلیونها بیننده اثبات کند که احمدی نژاد فقط 14 هزار شغل در سال ایجاد کرده است و استناد کند به آمار مرکز آمار ایران، جایی که کرسی ریاست آن در دست عادل آذر همان اصولگرای حلقه مجلس هفتم است.

البته اینکه حقیقت ماجرا چیست بر افکار عمومی پوشیده است اما ورای این حقیقت چیزی نیست جز اینکه داوود دانش جعفری، مسعود نیلی و احمد توکلی در موضوع آمار به جنگ کارشناسان دولت احمدی نژاد آمده اند.

تشکیک در آمارهای ارائه شده از طرف دستگاهها و مراکز رسمی کشور توسط مخالفان و منتقدان دولت همچنان ادامه دارد. این در حالی است که در همه این سالها و در دولتهای مختلف تهیه آمار بر عهده بدنه کارشناسی کشور و دستگاهها بوده است و زیر سوال بردن آنها در هر دولت یا در هر مقطع زمانی توهین به بدنه کارشناسی کشور محسوب می شود. چرا که این گروه بر طبق آیین نامه ها و دستور العمل ها و ضوابط قانونی اقدام به تهیه و انتشار آمار می کنند.

اما اگر تشکیک در یک یا چند مورد جزیی بود افکار عمومی می توانست آن را تا حدی بپذیرد چرا که خطا و اشتباه در هر کاری ممکن است بروز کند. اما وقتی همه آمارها را زیر سوال می برند، وقتی آمارهای تولید، اشتغال، واردات، صادرات و . . . همه را مورد هجمه و تخریب قرار می دهند افکار عمومی به هدف اصلی تخریب کنندگان و تشکیک در آمارهای رسمی پی می برد. در انتخابات 88 عده ای از نتیجه انتخابات ناراضی بودند اما تلاش کردند این نارضایتی را با تهمت تقلب در انتخابات عنوان کنند که البته نقش دشمنان خارجی در بهره برداری از اعتراض ناراضیان از نتیجه انتخابات نیز در این روند موثر بود.

در مورد آمارهای عملکرد دولت نیز همین ماجرا مطرح است. شکی نیست که مخالفان دولت احمدی نژاد از عملکرد دولت احمدی نژاد ناراضی اند. حتی اگر تولیدات در این دولت چند برابر شده باشد یا نر خ بیکاری نسبت به قبل کاهش یافته باشد باز هم این عده ناراضی اند اما چاره ابراز این نارضایتی زیر سوال بردن آمارها نیست. این در واقع همان چیزی است که دشمنان خارجی تلاش می کنند تا به افکار عمومی داخل کشور القا کنند.

** مخالفان آمار، از BBC تا همشهری

اینکه این روزها از شبکه های ماهواره ای تا روزنامه های داخلی مثل همشهری و سایتهای خبری تحلیلی منتسب به برخی اقتصاددانان مجلس همگی همنوا با هم تلاش می کنند تا آمارهای دولت را زیر سوال ببرند مشابه همان خطی است که در انتخابات 88 سعی می کرد باطلی به نام تقلب در انتخابات را به جای حق بنشاند، حال آنکه حقیقت علیرغم همه این فشارها و تخریبها حقیقت است و برجای می ماند.

** گمراه کردن مخاطب با تحلیل نادرست

اما پس از پاسخ خبرگزاری ایرنا به تحلیل نادرست برخی کارشناسان از آمار اشتغال و گمراه کردن مخاطب با جایگزین کردن شغل به جای شاغل و محاسبه میزان شغل ایجاد شده از روی اختلاف جمعیت شاغل، مسعود نیلی که برای اولین بار با ارائه چنین تحلیل نادرستی مخالفان و منتقدان دولت را ذوق زده کرده بود در مصاحبه با یکی از روزنامه های اقتصادی کشور از موضع خود عقب نشینی کرده و گفته است : ما نیازمند توجه به تفاوت بین مفهوم شغل و شاغل هستیم. اتفاقا ایرنا برای اولین بار در پاسخ به تحلیل نادرست ایشان عنوان کرد که در این روش از جمعیت شاغل برای تعیین تعداد شغل استفاده شده که امری نادرست است.

** از خالص اشتغال تا استخر اشتغال !

البته وی در ادامه باز هم برای فرار از شاخص معتبری چون نرخ بیکاری به خالص اشتغال اشاره می کند و می گوید : یک استخر را تصور کنید که از یک طرف آب وارد آن می شود و از طرف دیگر هم آب خارج می شود. اگر شما فقط راجع به شدت ورود آب به استخر صحبت کنید اطلاع مفیدی در مورد اینکه آب استخر در حال کم شدن است یا اضافه شدن نمی دهید. در ادبیات اشتغال هم تعداد شغل ایجاد شده اهمیتی ندارد، بلکه آنچه مهم است تغییرات تعداد کل شاغلان در اقتصاد است؛ چون ممکن است خیلی بیش از آنکه شغل ایجاد شده باشد شغل از بین رفته باشد.

البته اگر اینگونه که ایشان مثال می زنند و خالص اشتغال را مد نظر دارند برخورد کنیم، کسی که در یک روز صد گالن آب به داخل استخری روانه کرده و از طرف دیگر 90 گالن آب از این استخر خارج شده باشد، از منظر آقای نیلی این فرد به اندازه 10 گالن آب کار انجام داده و حتما مزد ایشان و پول آب را نیز برمبنای این خالص آب مانده در استخر یعنی 10 گالن حساب می کنند که اصلا چنین چیزی پذیرفته نیست.

** خالص اشتغال یا خالص بیکاری؟

علی ایحال اگر ایشان اصرار دارند که شاخص ها را بصورت خالص بررسی کنند خوب چرا فقط شاخص اشتغال را بصورت خالص بررسی می کنند، شاخص بیکاری را نیز بصورت خالص در نظر بگیرند و خالص بیکار را مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهند. ایشان مدعی اند که در این سالها بسیاری از شغل ها از بین رفته اند و بنابراین باید خالص اشتغال محاسبه شود. از بین رفتن شغل در خالص بیکاری نیز باید نمایان شود.

طبق آخرین آمار ارائه شده از طرف مرکز آمار تعداد بیکاران در سال 91 نسبت به سال 84 از 2 میلیون و 675 هزار نفر به 2 میلیون و 945 هزار نفر رسیده و 270 هزار نفر اضافه شده است (10 درصد افزایش). به عبارت دیگر خالص بیکاری ایجاد شده در دولت احمدی نژاد 270 هزار نفر بوده است. این در حالی است که طبق سرشماری موجود در مرکز آمار تعداد بیکاران در سال 84 نسبت به سال 76 بیش از یک میلیون و 300 هزار نفر افزوده شده و از یک میلیون 455 هزار نفر به بیش از 2 میلیون 675 هزار نفر رسیده است (90 درصد افزایش). بنابراین خالص بیکاری در این دوره که دولت اصلاحات بر سر کا ر بوده است بیش از 1.3 میلیون نفر افزایش نشان می دهد، این در حالی است که خالص بیکاری در 8 سال دولت احمدی نژاد فقط 270 هزار نفر بوده است.

** چرا جوانان ادامه تحصیل می دهند؟

از طرف دیگر نیلی در این مصاحبه مدعی شده است که تعدادی از جوانان به دلیل اینکه کاری پیدا نکرده اند به دنبال تحصیل رفته اند و در نتیجه در سالهای بعد وارد بازار کار می شوند و آمار بیکاری بالا می رود. قطعا تحصیل کردن این افراد اجباری نبوده است و افراد به رضایت خود به ادامه تحصیل روی آورده اند. نکته قابل توجه اینکه این روند در دولتهای قبلی نیز همین گونه بوده است. در دولت کارگزاران رییس دولت در سخنانی عنوان کرد که زن تحصیل کرده خانه دار به مراتب بهتر از زن خانه داری است که تحصیلات دانشگاهی نداشته باشد. و با همین استدلال به گسترش و توسعه دانشگاه آزاد اقدام کردند و حتی در روستاها نیز اقدام به تاسیس واحد دانشگاه آزاد شد.

در نتیجه این اقدام افراد تحصیل کرده در مقطع کارشناسی با تاخیر 5-6 ساله و در دولت بعد روانه بازار کار شدند. در دولت اصلاحات نیز این روند با شتاب بیشتری ادامه یافت و نسل جدید خارج شده از مدارس به دانشگاهها رفتند تا حداقل با یک تاخیر 5-6 ساله به بازار کا ورود کنند. با گذشتن پیک جمعیتی دهه شصت از مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در سالهای اخیر بیشتر این افراد وارد بازار کار شده اند.

البته در 8 سال اخیر اگر این افراد می خواستند باز هم به تحصیل در مقاطع بالاتر ادامه دهند این امر به مراتب سخت تر از ادامه تحصیل در سالها و دولتهای گذشته بوده است. چرا که ظرفیت دانشگاهها در تحصیلات عالی به مراتب کمتر از ظرفیت آنها در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد است و اصولا ورود به مقاطع بالای تحصیلی به راحتی ورود در مقاطع فوق دیپلم و کارشناسی نیست. مضافا بر اینکه هزینه های تحصیل نیز در سالهای اخیر نسبت به سالهای گذشته بیشتر شده است.

البته اینکه افراد به جای ورود به بازار کار به تحصیل پرداخته اند بصورت نرخ مشارکت در آمارهای مرکز آمار مشاهده می شود. کشور در سالهای اخیر با کاهش مشارکت روبرو بوده است. حالا باید از آقای نیلی پرسید زمانیکه کشور با کاهش نرخ مشارکت و کاهش جمعیت فعال مواجه است آیا مقایسه جمعیت فعال در این سالها با سالهایی که نرخ مشارکت مثبت بوده است نوعی رندی و فریب مخاطب نیست؟

نکته دیگر آنکه در برخی رشته ها در دانشگاههای کشور مخصوصا دانشگاه آزاد ظرفیتهای زیادی نسبت به سالهای گذشته خالی مانده است. و یکی از دلایل مورد اشاره برخی کارشناسان برای حذف کنکور نبود ورودی لازم برای ظرفیتهای دانشگاهی است. البته شاید آقای نیلی انتظار دارند به مردم گفته شود ادامه تحصیل ندهند تا آمار بیکاری در دولت احمدی نژاد بالاتر برود !

** جابجایی در بازار کار و از بین رفتن شغل

نکته دیگر به بحث از بین رفتن شغل برمی گردد. البته آقای نیلی و دیگر کارشناسان این حوزه به خوبی می دانند که ذات بازار کار جابجایی است. مخصوصا در کشورهای در حال توسعه به دلیل روند توسعه ای کشور و تغییر تکنولوژی و نیازهای جامعه لازم است که شغلهای جدیدی در بازار ایجاد شود. به عنوان مثال در زمان دولت اصلاحات که زیر ساختهای الکترونیکی کشور گسترش نیافته بود و خبری از خدمات الکترونیک و دولت الکترونیک نبود، تعداد شغلهای موجود در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز محدود بود. اما اکنون تعداد زیادی دفاتر خدمات الکترونیک یا مراکز خدمات تلفن همراه و دیگر شغلهای مرتبط با این حوزه حتی در روستاها نیز ایجاد شده است.

نکته دیگر آنکه سن نظام اداری کشور به بیش از 30 سال رسیده است. جوانان زمان پیروزی انقلاب اکنون به تدریج به سمت بازنشستگی می روند. چه انهایی که در دستگاهها استخدام بوده اند چه آنهایی که شغل آزاد داشته اند. توانایی این افراد برای کار کردن به شدت کاهش یافته و به جمعیت غیر فعال کشور افزوده اند. این روند در سالهای آتی نیز تا حدی ادامه خواهد داشت. اما آیا بازنشسته شدن یک فرد به معنای از بین رفتن شغل آن فرد است؟ آیا وقتی فردی که به دلیل از کار افتادگی و عدم توانایی جسمی در سن 60- 70 سالگی از کار کردن دست می کشد، می توان گفت که شغل او از بین رفته است؟ این همان اشتباهی است که آقایان اصرار دارند با اختلاط تعداد شغل و مقایسه جمعیت شاغل به عنوان تحلیل به افکار عمومی ارائه کنند.

بنابراین جابجایی در بازار کار، اضافه شدن شغلهای جدید باتوجه به نیاز جامعه، تغییر تکنولوژی در ارائه خدمات مواردی است که در بازار کار طبیعی است. اتفاقا اگر دولتی در این زمینه ساکن و کند عمل کند و از تغییر و تحولات جا بماند نرخ بیکاری افزایش می یابد که خوشبختانه در دولت های نهم و دهم به دلیل چابکی دولت در اجرای طرح ها و حجم وسیع خدمت رسانی به نقاط مختلف کشور نرخ بیکاری با افزایش مواجه نشده است.

اصلاح طلبانی که به دلیل عملکرد نامناسب در حوزه بیکاری امکان ارائه شاخص بیکاری خود را ندارند این روزها با تراشیدن شاخصی غیرکارشناسی به دنبال فرافکنی هستند فارغ از اینکه آفتاب خدمات دولت احمدی نژاد روشن تر از آن است که بتوان به صورت آن خاک پاشید.

منبع: ایرنا

۶ مرداد ۱۳۹۲ ۱۳:۳۱
کد خبر: 13412
    


 نظر جدید 

نام فرستنده :  
ایمیل :    
عنوان :
توضیح : *
لطفا کدی را که در شکل زیر می بینید، وارد کنید:
(کوچک یا بزرگ بودن حروف مهم نیست)
  *
 
* = ضروری



 

Powered By RADCOM